22°C 
اوقات شرعی
  • دوشنبه،04 اردیبهشت 1396
  • ورود
 
       
      • طبقه بندی مقالات
      • پیشگیری از جرم با تأکید بر پیشگیری از بزه دیدگی زنان

        پیشگیری از جرم با تأکید بر پیشگیری از بزه دیدگی زنان

        دکتر حسین میرمحمدصادقی عضو هیئت علمی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی
        ارائه شده درهمایش علمی کاربردی پیشگیری از وقوع جرم مشهد
        کلمات کلیدی :
        معضل جرم همواره در طول تاریخ گریبانگیر بشر بوده است. رشد این پدیده طی دهه های اخیر نگرانی های بسیاری را برانگیخته و باعث شده است که خطر این پدیده از سایر معضلاتی مثل شیوع بیماری های مهلک، آلودگی محیط ...

        معضل جرم همواره در طول تاریخ گریبانگیر بشر بوده است. رشد این پدیده طی دهه های اخیر نگرانی های بسیاری را برانگیخته و باعث شده است که خطر این پدیده از سایر معضلاتی مثل شیوع بیماری های مهلک، آلودگی محیط زیست و نظایر آنها که در دهه ی آخر قرن بیستم گریبانگیر بشر شده است بسیار بیشتر باشد. طبق آمار رسمی سازمان ملل متحد در چند سال گذشته رشد سالانه ی جرم از رشد جمعیت و نیز رشد اقتصادی اکثریت قریب به اتفاق کشورهای جهان بیشتر بوده است. نکته ی قابل توجه دیگر این که بیشتر قربانیان جرم را افراد آسیب پذیر، از جمله زنان و کودکان تشکیل می دهند، و در نتیجه این نظریه که ارتکاب جرم در واقع انتقام گیری ضعیفان و فرودستان از اقویا و فرادستان می باشد دیگر یک نظریه ی پذیرفتنی محسوب نمی شود.
        بدین ترتیب، امروزه دامنه ی جرایم علیه زنان چه در زمان صلح و چه در زمان جنگ بسیار گسترده می باشد. از جمله قاچاق زنان، که گاه از آن تحت عنوان «بردگی سفید» نام برده می شود، به یک تجارت میلیاردی از سوی سازمان های بزهکار تبدیل شده و دومین جرم سازمان یافته ی فراملی از لحاظ درآمدزایی می باشد. گفته می شود که همه ساله بین 000/700 تا 000/000/2 زن در سطح جهان قاچاق می شوند و طبق اعلام دبیرکل وقت سازمان ملل متحد (کوفی عنان) دوم دسامبر 2004 هنوز میلیون ها برده به ویژه زنان و کودکان در سطح جهان خرید و فروش می شوند. برای مقابله با این پدیده دفتر کنترل مواد مخدر و پیشگیری از جرم سازمان ملل متحد در مارس 1999 برنامه ی جهانی علیه قاچاق انسان را تهیه کرد و در ایران هم در شهریور 1383 «قانون مبارزه با قاچاق انسان» به تصویب رسید، که به موجب آن برای شروع به این جرم و معاونت د رآن هم مجازات تعیین شده است.(1)
        در زمان جنگ وضعیت زنان حتی از زمان صلح هم بدتر است. خانم سوزان براون میلر، نویسنده ی آمریکایی، در کتاب خود(2) به بررسی خشونت جنسی علیه زنان در طول تاریخ پرداخته و حدود بیست جنگ را که در آنها ارتکاب این گونه اعمال به عنوان یک تاکتیک جنگی یا برای پاداش دادن به سربازان خودی یا بالا بردن روحیه ی آنها و یا در جهت ترساندن و تحقیر دشمن به کار رفته برشمرده است. وی معتقد است که زنان در طول جنگ ها مورد ستم مضاعف واقع می شده اند و به آنها به عنوان غنیمت جنگی نگریسته می شده که سوء استفاده ی جنسی هرچه بیشتر از آنان یکی از نشانه های طرف پیروز در مقابل طرف شکسته خورده بوده است.(3) نمونه ی بارز این گونه رفتارها در جنگ های دهه ی آخر قرن بیستم در قضایای بوسنی هرزگوین و رواندا مشاهده شد، که منجر به تشکیل دو دیوان کیفری بین المللی برای یوگسلاوی سابق و رواندا گشت.(4)
        خشونت علیه زنان پدیده ای فراگیر وغیر محدود به منطقه ای خاص است. خشونت انواع مختلفی دارد که از جمله می توان از خشونت های جسمی (مثل قتل و ضرب و جرح)، روانی (مثل توهین و تهدید)، جنسی (مثل زنای به عنف و زنای با محارم) و اجتماعی (مثل اجبار به کار یا ازدواج) نام برد. بسیاری از این خشونت ها در محدوده ی خانه و توسط آشنایان زن انجام می شود. به قول یکی از نویسندگان (Elizabeth Stanko) «آشنایان و عاشقان زنان برای آنها خطرناک تر از بیگانگان در خیابان هستند».(5) در آمریکا 30 تا 35 درصد زنان مورد آزار جسمی شوهرانشان قرار می گیرند. در سال 1992 از هر ده زن قربانی در این کشور سه نفر توسط شوهر یا دوست پسر خود به قتل رسیده اند. در هندوستان در 84 درصد از موارد تجاوز جنسی قربانی مجرم را می شناخته است و در سه مورد از ده مورد مجرم و قربانی همسایه بوده اند.(6) در ایران نیز طبق آماری که هر از چندی توسط سازمان پزشکی قانونی منتشر می شود تعداد زیادی از زنان مراجعه کننده قربانی خشونت بوده اند.
        با توجه به آنچه که گفته شد، مشکل مهمتری در مورد جرایم و خشونت ها علیه زنان نمودار می شود و آن این که به دلیل در خفا انجام شدن اکثر این جرایم و وجود رابطه ی خویشاوندی یا دوستی بین مجرم و قربانی، بسیاری از این گونه جرایم گزارش نشده و شکایتی در مورد آنها انجام نمی شود و در نتیجه آنها کشف نشده باقی می مانند. طبق آمار موجود در هندوستان، آزار و اذیت زنان به دلیل اختلافات راجع به جهیزیه معمولا تنها زمانی کشف می شود که مقامات مسئول با پیکر بیجان قربانیان روبرو می شوند.(7)
        وجود ویژگی های فوق در جرایم خشونت آمیز علیه زنان، کار مقابله با آنها و پیشگیری از آنها را با دشواری روبرو می کند. لیکن این امر بر وظیفه ی ما در پیشگیری از این جرایم، مذکور در بند 5 اصل 156 قانون اساسی، سرپوش نمی گذارد. به ویژه که این مسأله در آموزه های دینی هم مورد تأکید قرار گرفته است، چنانکه بنابه قول امام جعفر صادق «علیه السلام» "درهمٌ وقایه خیرٌ من قنطارٍ علاج"؛ و مخصوصا از آن رو که مقدمه و برخی از اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، از جمله اصول 20 و 21، به طور خاص به موضوع زنان اشاره کرده اند.
        مدل های متنوعی برای پیشگیری از جرم پیشنهاد شده است. در پیشگیری کیفری سعی در جلوگیری از جرم با اعمال مجازات های سرکوب گرانه می شود. این نوع پیشگیری، که بزهکار مدار است، طبعا هزینه های اقتصادی و غیر اقتصادی متنوعی را به جامعه و افراد تحمیل می کند. هزینه های اقتصادی شامل هزینه ی تعقیب، محاکمه و مجازات مرتکبان، و هزینه های غیراقتصادی شامل لطمات روحی و روانی وارده به مجرم و خانواده ی وی می شود. نظریه ی برچسب زنی نیز با تأکید بر این که «جرم، جرم می زاید» و پس از زدن برچسب مجرم به مرتکب، سوق یافتن وی به سوی جرایم دیگر امری محتمل تر خواهد شد بر این نکته اصرار دارد که باید در زدن این برچسب بر مجرمان حداکثر خست را به خرج داد.(8)
         

        نام:
        پست الکترونیک:
        شرح نظر:
         
        0 0
        آیا این مطلب را می پسندید؟ بله خیر